سانسور
سید میثم آقاسید حسینی

سانسور واژه ای که از تمام زوایا و ابعاد جنجال بر انگیز و حساسیت برانگیز است از طرفی انسان را محدود می کند و از طرفی حریص! اما مهم این است چرا باید کسی تعیین کند ،چه باید کرد چه نباید کرد چه چیز را دید و چه را ندید .و چه کسی شرایط را فراهم می آورد ،تا انسان مقابل سانسور قرار گیرد چه چیزهایی برای او سانسور شود و چه چیزهایی سانسور نشود. در واقع ممیزی ها بر چه اساسی است آیا بر اساس سلیقه های سیاسی و یا نگاههای مذهبی . و آیا افریدگار و پدید آور بودن ممیزی میخواهد !
سانسور از آغاز تاریخ پدید آوری چون سایه ای نویسنده ها و اهل هنر را دنبال کرده و بنا به نوشته های باقیمانده از زمان سقراط درمی یابیم که بخش هایی از نوشته های او هم در زمان زندگی خودش به بلای سانسور گرفتار آمده اند، اما این سایه، بیش از همه برای آثار هنری و ادبی شوم بوده است. 

سانسور در ایران فراز و فرودهایی در دوره های مختلف سیاسی را تجربه کرده و باعث رنجش خاطر و سرکوب افکار روشنفکران شده این امر باعث دل زدگی و حتی مهاجرت برخی از هنرمندان و نویسندگان و همچنین روزنامه نگاران شده . درست است که نظام جمهوری اسلامی مبدع سانسور نبود و حتی شعار آزادی سر می‌داد، اما گونه‌ای نادر از سانسور ادبی و هنری خلق کرد که تلفیقی از محدودیت‌های سیاسی، قومی، جنسیتی، فرهنگی و مذهبی است.
در سال ۲۰۰۹ کشور ایران در ردهٔ ۱۷۲ جهان در فهرست آزادی مطبوعات سازمان گزارشگران بدون مرز قرارداشت. آزادی رسانه‌ها در ایران در سال‌های اخیر به مراتب کمتر شده و از رتبه ۱۴۶ در سال ۲۰۰۵ به سطح یاد شده نزول یافته بود . موضوعاتی همچون مناسبات با آمریکا، برنامه هسته‌ای ایران، اسلام، مذهب و سنن و روحانیت در کشور ایران موضوعات ممنوعه محسوب می‌شوند.
دولت محمود احمدی‌نژاد در آذر ماه ۱۳۸۵ بر اساس آیین‌نامه «ساماندهی فعالیت پایگاه اطلاع‌رسانی اینترنتی کشور»، پایگاه‌های اینترنتی ایران را ملزم به ثبت مشخصات مربوط و هویت مدیر مسوول خود در وزارت ارشاد کرد. بر اساس این آیین‌نامه در صورت بروز تخلفاتی چون اهانت به ادیان آسمانی و مقدسات اسلامی، درج مطالب تفرقه افکنانه و توهین به اقوام و اقلیت‌های مذهبی، اشاعه منکرات و ترویج فحشا، انتشار اطلاعات خصوصی و شخصی افراد و نشر اکاذیب و افتراء با مجازات‌هایی همچون تذکر رسمی تا مسدود سازی موقت یا تعطیل دائمی مواجه می‌شوند؛ و همچنین عمده سایت‌های خبری فارسی زبان و غیر فارسی زبان متعلق به خارج از کشور و تعداد زیادی سایت و وبلاگ متعلق به ایرانیان منتقد نظام و عملکرد دولت مسدود شده است.

فیلتر کردن سایت‌های اینترنتی در ایران در سال ۲۰۰۵توسط نرم‌افزار «smart Filter» محصول شرکت «secure computing» انجام می‌گرفته‌است که این شرکت موضوع استفاده از این نرم‌افزار در ایران را تأیید کرده‌است ولی فروش آن را به ایران رد کرده‌است.
بر اساس آمار ها ایران نیز یکی از چند کشور دشمن اینترنت معرفی شده . و همچنین ۱۲ مارس (۲۲ اسفند) روز جهانی مبارزه با سانسور در اینترنت آزادی هم‌آیند ادامه کارزار آزادسازی سایت‌ها در کشورهای دشمن اینترنت از سوی گزارشگران بدون مرز در دست توسعه و مقابله از طریق ارائه گزارش ها است . در پایان باید بدانیم منطق سانسور در انواع مختلف داده‌ها متفاوت است.
انواع اصلی آن عبارت‌اند از:

«سانسور اخلاقی»
که در طی آن هر مطلب خلاف اخلاق حذف می‌شود. سانسورچی ارزشهای پس زمینه متون را زیر سؤال برده و دسترسی به آن را محدود می‌کند. از نمونه‌های آن می‌توان به تصاویر مستهجن اشاره کرد.

«سانسور نظامی»
فرایند نگهداری از اطلاعات نظامی وتاکتیک‌های نظامی است که می‌بایست به صورت محرمانه و دور از تیررس دشمن صورت پذیرد. از این روش در مبارزه با جاسوسی و در واقع افشای اطلاعات نظامی استفاده می‌شود.

«سانسور سیاسی»
در واقع روشی است که طی آن دولت اطلاعات را از مردم مخفی می‌کند. هدف جلوگیری از ایجاد فضای آزادی بیانی است که ممکن است منجر به شورش شود . دولت‌های مردم سالار معمولاً سانسور سیاسی را آشکارا ناپسند می‌دانند اما به صورت مخفیانه به آن دست می‌زنند. هرگونه نارضایتی در مورد دولت به عنوان یک نقطه ضعف در نظر گرفته می‌شود که می‌تواند حربه‌ای را در اختیار دشمن قرار دهد.

«سانسورمذهبی»
در مورد هرگونه متنی که مخالف یک عقیده خاص است اعمال می‌شود معمولاً مذاهب غالب محدودیت‌هایی را بر مذاهب ضعیف تر اعمال می‌کند. همچنین ممکن است مذهبی عقاید مذهب دیگری را در خلاف جهت خود ببیند و از اشاعه آنها
جلوگیری کند.

«سانسور شرکتی»
نوعی از سانسور است که در طی آن شرکت‌ها از افشای اطلاعات مربوط به وضعیت اقتصادی و بازرگانی شرکت که آنرا به صورت منفی جلوه می‌دهد خودداری می‌کنند. شرکت‌های خصوصی که در «تجارت» مطبوعات نقش دارند گاهی از افشای اطلاعات درآمد تبلیغاتی شان یا ارزش سهام شان دربازار بورس خودداری می‌کنند تا وجهه خود را خوب و مناسب جلوه دهند.

 

 

 

 

 

 

 

چاپ ایمیل

تماس با البرزنیوز

payam

لطفن برای فرستادن پیام، پیشنهاد و نظر خود برای البرز نیوز از این بخش استفاده نمایید.
×

با ادامۀ گردش در این تارنما، شما بهره گرفتن از کوکی‌ها و یا فناوری‌های مشابه را می‌پذیرید.  بکارگرفتن کوکی‌ها برای ارزیابی شمار کاربران، ارائۀ کاربردها و آگاهی‌های تازه به آنان و نیز تبلیغات تجاری اهمیت دارد.