جهان

  • وزیر انرژی لبنان: فعلا برنامه‌ای برای خرید سوخت از ایران نداریم

    ادامه ی مطلب

  • درخواست اسرائیل از آمریکا برای تسریع در تحویل هواپیماهای سوخت‌رسانی

    ادامه ی مطلب

  • وزیر امور خارجه چین: نمی‌خواهیم و نمی‌توانیم جانشین آمریکا شویم

    ادامه ی مطلب

  • افزایش بی‌سابقه شمار "میلیونرهای دلاری" جهان در سال ۲۰۱۹

    ادامه ی مطلب

  • حمله به ساختمان مجلس صربستان در اعتراض به قرنطینه مجدد

    ادامه ی مطلب

  • افزایش آمار کرونا بعد از کارزار انتخاباتی ترامپ در تالسا

    ادامه ی مطلب

  • سازمان ملل: مداخله خارجی در لیبی به سطحی «بی‌سابقه» رسیده است

    ادامه ی مطلب

  • شورای امنیت پیشنهاد روسیه برای محدود ساختن ارسال کمک به سوریه را رد کرد

    ادامه ی مطلب

  • آمریکا: انتقاد سازمان ملل از کشتن قاسم سلیمانی پوشاندن کارنامه تروریستی اوست

    ادامه ی مطلب

  • آمریکا: درگیری مرزی با هند، بخشی از اقدامات گسترده چین در منطقه و جهان است

    ادامه ی مطلب

ایران

  • توافق تهران و دمشق برای تقویت پدافند هوایی سوریه

    ادامه مطلب

  • دادگاه انقلاب ایران هفت فعال سیاسی را به زندان محکوم کرد

    ادامه مطلب

  • کمبود وسایل نقلیه عمومی عامل اصلی گسترش کرونا در تهران

    ادامه مطلب

  • چشم‌انداز سیاسی ایران پس از خیزش آبان و ترور سلیمانی -  گفت‌وگو با عبدی کلانتری

    ادامه مطلب

  • کرونا در ایران؛ آمار مرگ‌ومیر بار دیگر سه رقمی شد، ۱۹ استان در وضعیت هشدار

    ادامه مطلب

  • روحانی: ۲۰ میلیارد یورو ارز حاصل از صادرات برنگشته، برخورد قضایی می‌کنیم

    ادامه مطلب

  • گزارش‌ها از «اختلال گسترده» در شبکه اینترنت ایران

    ادامه مطلب

  • دولت ایران از پرداخت «وام ودیعه مسکن» به مستأجران نیازمند خبر داد

    ادامه مطلب

  • چهار میلیون خانوار ایرانی می‌توانند یک میلیون تومان دیگر وام حمایتی کرونا بگیرند

    ادامه مطلب

  • پرواز ۷۵۲ اوکراین؛ مقام‌های هواپیمایی کشوری 'از دقایق اول از حمله موشکی سپاه خبر داشتند'

    ادامه مطلب

خبرهای کوتاه

  • ساختمان مونتاژ سانتریفیوژهای تأسیسات اتمی نطنز بعد از انفجار.سه چهارم ساختمان مونتاژ تأسیسات اتمی نطنز در اثر انفجار نابود شده است
    ار اف ای فارسی: دیوید آلبرایت رئیس "موسسۀ علوم و امنیت بین المللی" با استناد به آخرین تصاویر ماهواره ای گفته است که حدود سه چهارم ساختمان مونتاژ سانتریفیوژهای تأسیسات اتمی نطنز در نتیجۀ انفجار اخیر در این تأسیسات نابود شده است. افزون بر این، گزارش همین مؤسسه تصریح می کند که ساختمان مونتاژ تأسیسات نطنز جدید بوده و در سال ٢٠١٨ بازگشایی شده بود و در زمینۀ تولید سانترویفیوژهای پیشرفته در ایران از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. مقامات ایران هنوز دربارۀ علت این انفجار توضیحی نداده اند. سخنگوی دولت حسن روحانی، علی ربیعی، گفته است که مقامات جمهوری اسلامی هنوز دربارۀ علت این انفجار به اتفاق نظر نرسیده اند، هر چند شواهد و برخی رسانه های معتبر از جمله نشریۀ آمریکایی "نیویورک تایمز" اسرائیل را منشاء این انفجار دانسته و بعضاً بعید ندانسته اند که عملیات انفجار در محل توسط مأموران موساد و با همکاری افراد بومی صورت گرفته باشد.

  • آمادو گون کولیبالی، نخست‌وزیر ساحل عاج در ۶١ سالگی درگذشت. مرگ ناگهانی نخست‌وزیر ساحل عاج خلاء سیاسی ایجاد می‌کند
    ار.اف.ای فارسی: آمادو گون کولیبالی، نخست‌وزیر ساحل عاج که بخت زیادی برای دستیابی به ریاست جمهوری داشت، به طور ناگهانی در ۶١ سالگی درگذشت. او هشت سال قبل تحت جراحی قلب قرار گرفته بود. مرگ نابهنگام وی نظام سیاسی ساحل عاج را با خلائی بزرگ مواجه کرده است. خبر مرگ نخست‌وزیر ساحل عاج چهارشنبه شب (٨ ژوئیه/١٨ تیر) رسماً از سوی دفتر ریاست جمهوری منتشر شد. کولیبالی به دلیل عوارض قلبی در شهر آبیجان – پایتخت ساحل عاج – درگذشت. وی به تازگی از سوی حزب حاکم برای انتخابات ریاست جمهوری آینده نامزد شده بود. قرار است که این انتخابات در اواخر سال جاری برگزار شود. آمادو گون کولیبالی (Amadou Gon Coulibaly) که از نزدیکان رئیس جمهوری الحسن عبد الرحمن واتارا (در تلفظ اروپایی: آلاسان واتارا) بود، فعالیت سیاسی را بیش از سی سال پیش شروع کرد و با رسیدن به صدارت به یکی از شخصیت‌های اصلی صحنۀ سیاست کشورش تبدیل شد. به گفتۀ فرانسیس آکیندس، استاد جامعه‌شناسی در ساحل عاج، مرگ آمادو گون کولیبالی خلاء بزرگی در کشور ایجاد می‌کند. کولیبالی که مهندس بود سالها در چارچوب طرح‌های عمرانی و مدیریت کارگاه‌های بزرگ فعالیت کرده بود و وضعیت و مشکلات کشور را به خوبی می‌شناخت. فرانسیس آکیندس در گفتگو با رادیو بین‌المللی فرانسه تأکید می‌کند که کولیبالی "آدم سیاسی نبود" و همین نکته، وجه مثبت شخصیت او به شمار می‌آمد؛ دغدغۀ اصلی او پیش بردن طرح‌های عمرانی در سطح کشور بود. رئیس جمهوری ساحل عاج در ستایش نخست‌وزیر از دست‌رفتۀ خود وی را "همکار نزدیک و برادر کوچک" نامید.آمادو گون کولیبالی که در سال ٢٠١٢ تحت جراحی قلب قرار گرفته بود، روز گذشته ناگهان دچار عارضه‌ شد و بلافاصله به بیمارستانی در آبیجان انتقال یافت اما چند ساعت بعد درگذشت. وی نزدیک به دو ماه قبل برای معاینات پزشکی به فرانسه رفته و شش روز قبل از مرگ به کشور بازگشته بود.

  • نمایی از زندان مرکزی مشهد که سازمان حقوق بشر ایران می‌گوید این زندانی در آنجا اعدام شده است.یک زندانی در مشهد به اتهام «نوشیدن مشروبات الکلی» اعدام شد
    رادیوفردا: سازمان حقوق بشر ایران روز پنجشنبه ۱۹ تیرماه خبر داد که یک زندانی به اتهام «نوشیدن مشروبات الکلی»، در زندان مرکزی مشهد اعدام شده است. این سازمان به نقل از حسین حبیبی شهری، وکیل این زندانی، گزارش داده است: موکلش به اتهام «شرب خمر برای ششمین بار» به اعدام محکوم شده بود که حکم او روز ۱۸ تیرماه در زندان مرکزی مشهد به اجرا درآمد. آقای حبیبی گفته است: «موکل من سال ۹۷ یا ۹۶ بازداشت شده بود. وی برای مرتبه ششم به اتهام شرب خمر محکوم شده بود. البته بحث رانندگی بدون گواهینامه و نگهداری مشروبات الکلی نیز بود». منابع رسمی در ایران هنوز این خبر را تایید یا تکذیب نکرده‌اند. محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در این زمینه گفته که «با این اعدام سیستم قضایی جمهوری اسلامی بار دیگر ثابت کرد که دیدگاهش هیچ تفاوتی با دیدگاه داعش ندارد». براساس ماده ۱۷۹ قانون مجازات اسلامی، «هرگاه كسي چند بار شرب مسكر بنمايد و بعد از هربار حد بر او جاری شود در مرتبه سوم كشته می‌شود».

  • پاکبانان امکانات عمومی شهر ملبورن را ضد عفونی می‌کنندمیلیون‌ها نفر در ملبورن استرالیا بار دیگر به قرنطینه می‌روند
    رادیوفردا: میلیون‌ها نفر در دومین شهر بزرگ استرالیا روز پنج‌شنبه بار دیگر به قرنطینه رفتند تا از موج دیگر ویروس کرونا در امان بمانند. در همین حال آمار مبتلایان به ویروس کرونا در سراسر جهان به ۱۲ میلیون نفر نزدیک می‌شود و تاکنون نزدیک به ۵۵۰ هزار نفر نیز در اثر ابتلا به این بیماری جان خود را از دست داده‌اند. شمار مبتلایان در بسیاری از کشورهای بزرگ جهان از جمله هند و پاکستان و برزیل هم‌چنان بالا می‌رود و در این میان ایالات متحده با بیش از سه میلیون نفر مبتلا گوی سبقت را از همه ربوده است. حال، به گزارش خبرگزاری فرانسه، روز پنج‌شنبه حدود پنج میلیون نفر در شهر ملبورن، مرکز ایالت ویکتوریا، بار دیگر درهای خانه را به روی خود بستند تا از سرایت بیشتر بیماری در این شهر و نهایتا استرالیا جلوگیری کنند. این در حالی است که تنها چند هفته است که دولت به اجرای محدودیت‌های کرونایی در این شهر پایان داده و مردم در حال تلاش بودند که به روال سابق زندگی بازگردند.

  • ارسبارانآتش‌سوزی در جنگل‌های ارسباران دو روز است ادامه دارد
    رادیوفردا: آتش‌سوزی در جنگل‌های ارسباران در استان آذربایجان شرقی که از دو روز پیش آغاز شده است، همچنان ادامه دارد. محمدباقر هنرمند، مدیرکل مدیریت بحران استانداری آذربایجان شرقی، روز پنج‌شنبه ۱۹ تیر اعلام کرد که برای مهار این آتش‌سوزی از وزارت دفاع، آتش‌نشانی تبریز و گروه امداد و نجات هلال احمر درخواست کمک شده است. به گفته او، میزان خسارت وارده بر اثر این آتش‌سوزی هنوز مشخص نیست. در همین حال، حمید حسین‌پور، مدیرعامل جمعیت هلال احمر آذربایجان شرقی، در گفت‌وگو با ایسنا از «مهار کامل آتش‌سوزی در قراتکانلو» در منطقه ارسباران خبر داد. در هفته‌های گذشته وقوع آتش‌سوزی‌هایی مشابه، ده‌ها هکتار از جنگل‌ها و مراتع را در استان‌های کردستان، خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد نابود کرد و دست‌کم چهار فعال محیط زیست نیز در جریان کمک به مهار آنها جان خود را از دست دادند. طی سال‌های اخیر حجم وسیعی از جنگل‌ها و مراتع ایران بر اثر آتش‌سوزی یا ساخت‌وسازها از بین رفته‌اند و گروه‌های فعال محیط زیست از عملکرد مقام‌های جمهوری اسلامی در این زمینه انتقاد می‌کنند.

  • اسکات موریسون، نخست وزیر استرالیاویزای موقت هنگ‌کنگی‌ها در استرالیا پنج سال تمدید می‌شود
    رادیوفردا: اسکات موریسون، نخست وزیر استرالیا، روز پنج‌شنبه رسما اعلام کرد که معاهده استرداد مجرمان با هنگ‌کنگ را به حال تعلیق درمی‌آورد و هنگ‌کنگی‌ها می‌توانند پنج سال دیگر در این کشور بمانند. این واکنش تازه‌ای است به تصویب قانون امنیتی چین در مورد هنگ‌کنگ که در هفته‌های گذشته به انتقادات بسیار دامن زده است. کمیته دائمی کنگره ملی خلق چین در یک رای‌گیری قانون جنجال‌برانگیز در مورد امنیت هنگ‌کنگ را تصویب کرد، قانونی که ارائه پیش‌نویس آن با اعتراضات در هنگ‌کنگ و نیز انتقاد و اعتراض آمریکا و شماری از قدرت‌های غربی روبه‌رو شده بود. در واکنش به تصویب این قانون چند کشور از جمله بریتانیا اعلام کردند که در حال بررسی اعطای گذرنامه به شهروندان هنگ‌کنگ هستند. حال اسکات موریسون هم اعلام کرده است که پیمان استرداد مجرمان با هنگ‌کنگ را اجرا نخواهد کرد. آقای موریسون همچنین خبر داد که هنگ‌کنگی‌های دارای ویزای موقت در استرالیا می‌توانند تا پنج سال دیگر ویزای خود را تمدید کنند. دارندگان این نوع ویزا همچنین می‌توانند پس از پایان دوره پنج ساله برای اقامت دائم در استرالیا تقاضا بدهند. به گفته دولت استرالیا، ده هزار شهروند هنگ‌کنگ در این کشور با ویزای دانشجویی یا کار موقت زندگی می‌کنند. نیوزیلند نیز در حال بررسی مناسبات خود با هنگ‌کنگ در پی تصویب قانون امنیتی چین است.

  • افزایش خشونت در افغانستان: سه انفجار در دو روز
    رادیوفردا: یک انفجار انتحاری در ولایت قندهار افغانستان که روز چهارشنبه اتفاق افتاد سه کشته و چندین زخمی بر جای گذاشت. فرد مهاجم خودروی خود را به سوی اقامتگاه استاندار و مقر پلیس راند و منفجر کرد. به گزارش خبرگزاری رویترز، انفجاری که ساعتی بعد گروه طالبان مسئولیت آن را بر عهده گرفت سه گشته و ۱۴ زخمی و مجروح بر جای گذاشت. یک روز پیشتر هم انفجار یک خودرو در ولایت ننگرهار چهار کشته و ۱۱ زخمی بر جای گذاشت. در همین روز انفجاری دیگر در شهر کابل، پایتخت، چند مجروح بر جای گذاشت. افزایش خشونت در افغانستان در حالی رخ می‌دهد که ایالات متحده در تلاش است میان دولت این کشور و گروه طالبان صلحی پایدار برقرار کند. با این حال مناقشه بر سر آزادی زندانیان طالبان به مانعی بر سر راه این صلح تبدیل شده است.

  • آقای زم که در فرانسه زندگی می‌کرد، مهرماه پارسال در سفری به عراق بازداشت و به ایران تحویل داده شد.وکیل روح‌الله زم از اعتراض به حکم اعدام موکلش خبر داد
    رادیوفردا: خبرگزاری فارس به نقل از وکیل مدافع روح‌الله زم، مسئول کانال تلگرامی «آمدنیوز»، از اعتراض او نسبت به رای صادره از سوی دادگاه بدوی خبر داد. دبیر دریابیگی بلوردی روز چهارشنبه ۱۸ تیر گفت که «ما نسبت به رأی دادگاه {اعدام} اعتراض کرده‌ایم و در حال حاضر اطلاعی از اینکه پرونده به دیوان عالی کشور رفته ‌است یا خیر ندارم». به گفته وکیل روح‌الله زم، دادگاه باید پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال کند. آقای زم که در فرانسه زندگی می‌کرد، مهرماه پارسال در سفری به عراق بازداشت و به ایران تحویل داده شد. شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب اسلامی به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی در ۱۳ مورد اتهامات مدیر کانال تلگرامی «آمدنیوز» را مصداق «فساد فی‌الارض» دانست و او را به اعدام محکوم کرد. مسئولان جمهوری اسلامی ایران روح‌الله زم و کانال تلگرامی «آمدنیوز» را علاوه بر «جاسوسی»، متهم کرده‌اند که به ویژه در جریان اعتراض‌های دی‌ماه ۹۶، مردم را به خشونت تشویق می‌کردند.

  • آغاز محاکمه متهمان سقوط هواپیمای تهران – طبس پس از شش سال
    رادیوفردا: رسانه‌های ایران روز چهارشنبه ۱۸ تیرماه از برگزاری نخستین جلسه رسیدگی به اتهام مقصران حادثه سقوط هواپیمای تهران – طبس پس از شش سال خبر دادند. هواپیمای آنتونف ۱۴۰ شرکت هواپیمایی سپاهان ۱۹ مرداد سال ۹۳ اندکی پس از بلندشدن از باند، دچار تکان‌های شدیدی شد و ناگهان به زمین برخورد کرد و شعله‌ور شد. این حادثه منجر به کشته‌شدن ۴۰ سرنشین و و زخمی شدن هشت نفر دیگر شد. در جلسه دادگاه قرار است به اتهامات چهار نفر از جمله ریاست وقت سازمان هواپیمایی کشوری، مدیر کل دفتر عملیات پرواز، مدیر کل وقت دفتر مهندسی و قابلیت معاونت استاندارد پرواز سازمان هواپیمایی رسیدگی شود. آن‌طور که روزنامه ایران نوشته است: بر اساس کیفرخواست صادره، اتهام این افراد «معاونت در قتل شبه عمد ۴۰ نفر»، «مشارکت در تسبیب در قتل شبه عمد ۴۰ نفر» و «مشارکت در تسبیب ضرب و جرح شبه عمد هشت نفر» است. رضا جعفرزاده، مدیر روابط عمومی سازمان هواپیمایی ایران، ۱۸ ماه پس از این سانحه، «نقص فنی» را عامل اصلی سقوط هواپیما اعلام کرده بود.

  • رزمایش «دفاع زیستی» بسیج وزارتخانه‌ها و ادارات فروردین ۹۹ در تهران برگزار شد. بسیج مسئول حفاظت از وزارتخانه‌ها و ادارات شد
    رادیوفردا: فرمانده بسیج وزارتخانه‌ها و ادارات سپاه «محمد رسول‌الله» که ویژه تهران است، اعلام کرد بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی، بسیج مسئول حفاظت و دفاع از وزارتخانه‌ها و ادارات شده است. حمیدرضا قریشی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری دفاع‌پرس خبر داده که شورای عالی امنیت ملی مهر سال ۹۸ این مصوبه را صادر کرده است. او بدون اشاره به جزئیات این مصوبه، گفته که «بسیج وزارتخانه‌ها عهده‌دار دفاع از همه وزارتخانه‌ها و ادارات» و «تأمین گروه‌های واکنش سریع برای مقابله با مخاطرات و حوادث غیرمترقبه» در وازرتخانه‌ها و ادارات است. قریشی با این حال توضیح نداده که به چه علت شورای عالی امنیت ملی، بسیج را مسئول حفاظت از ادارات و وزارتخانه‌ها کرده است. دستورالعمل تشکیل یگان‌های حفاظت و دستگاه‌های کشوری در تابستان ۱۳۷۹ به امضای رهبر جمهوری اسلامی رسید و از سوی ستاد کل نیروهای مسلح ابلاغ و اجرایی شد. بر طبق این دستورالعمل، نهادها، سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها می‌توانستند از نیروی انتظامی درخواست تشکیل یگان حفاظت کنند.

بیانیه ها، نهادها، گزارش ها، یادمان

  • عفو بین‌الملل: سرنوشت و وضعیت سعید زینالی را اعلام کنید

    ادامه ی مطلب

  • بازنگری سازمان بهداشت جهانی در مورد شواهد نحوه انتقال ویروس کرونا در هوا

    ادامه ی مطلب

  • هشدار دبیرکل سازمان ملل درباره گسترش ترور در سایه شیوع کرونا

    ادامه ی مطلب

  • گزارشگر ویژه حقوق بشر: ترور قاسم سلیمانی نقض منشور سازمان ملل بود

    ادامه ی مطلب

  • انیو موریکونه، آهنگساز مشهور فیلم، در ۹۱ سالگی درگذشت

    ادامه ی مطلب

  • روزنامه‌نگارانی که در جهان با مجازات واپس‌گرایانه اعدام رویارو شده‌اند

    ادامه ی مطلب

  • اشپیگل: محموله مواد مخدر از بندر سوری تحت کنترل ایران ارسال شده بود

    ادامه ی مطلب

  • آژانس بین المللی انرژی اتمی: در محل وقوع حادثه در سایت نطنز مواد هسته‌ای نبود

    ادامه ی مطلب

ورزش

  • معاون وزیر ورزش خواستار مجازات شلاق قهرمان جهان شد

    ادامه ی مطلب

  • شورای نگهبان با برابری مذهبی، جنسیتی و نژادی در اساسنامه کمیته المپیک ایران مخالفت کرد

    ادامه ی مطلب

  • فیفا پرسپولیس را در پرونده کالدرون محکوم کرد

    ادامه ی مطلب

  • رئیس بارسلونا: لیونل مسی اینجا بازنشسته می‌شود

    ادامه ی مطلب

  • 'راه‌اندازی بوکس بانوان مطالبه ۳۰ ساله دختران ورزشکار ایرانی است'

    ادامه ی مطلب

جامعه ی مدنی

  • پناهجویان ایرانی و افغان در میان صدها مهاجری که در یک کشتی باری در ترکیه بازداشت شدند

    ادامه مطلب

  • دانشجویان خارجی که کلاس‌هایشان به‌کلی آن‌لاین شده «باید آمریکا را ترک کنند»

    ادامه مطلب

  • عفو بین الملل خواستار آزادی بدون قید شرط صبا کرد افشاری شد

    ادامه مطلب

  • دانشجویان ایرانی برای دریافت وام از بسته کمکی دولت آلمان در اولویت قرار دارند

    ادامه مطلب

  • آکسفام: رسیدگی عادلانه به تقاضای پناهجویان در یونان ناممکن شده است

    ادامه مطلب

علم و دانش - محیط زیست

  • آیا ممکن است طاعون دوباره شایع شود؟

    ادامه ی مطلب

  • احتمال افزایش ۱.۵ درجه ای دمای سیاره در پنج سال آینده بیشتر شده

    ادامه ی مطلب

  • کرونا امکان سقط جنین را برای زنان بسیار محدود کرده است

    ادامه ی مطلب

  • کارآزمایی بالینی سومین واکسن کرونا در چین وارد فاز سوم می‌شود

    ادامه ی مطلب

  • سازمان جهانی بهداشت در حال بازبینی نامه پژوهشگران در مورد انتقال کرونا از طریق هوا است

    ادامه ی مطلب

فرهنگ و هنر

  • انیو موریکونه، خالق به یادماندنی‌ترین ملودی‌های تاریخ سینما

    ادامه ی مطلب

  • مرگ موریکونه؛ ملودی‌هایی که جاودانه شدند

    ادامه ی مطلب

  • ۵ سینماگر ایرانی به آکادمی اسکار می‌پیوندند

    ادامه ی مطلب

  • هشدار رولینگ استونز به ترامپ: در مبارزات انتخاباتی از آهنگ‌های ما استفاده نکن

    ادامه ی مطلب

 
Ehsan Naraghi
گفت‌وگويي منتشرنشده با احسان نراقي
بي‌منطق غرب‌ستيز نيستم
علي عظيمي نژادان

نام و شهرت احسان نراقي با مرگش و حتي شيوه تدفين او بار ديگر نام او را بر زبان‌ها انداخت. احسان نراقي را نمي‌توان از تاريخ معاصر ايران و نقشي كه داشت حذف كرد اما طي اين مدت سخن‌ها و نقل و حديث‌هاي مختلفي درباره او شده است. به نظر مي‌رسد آرا و نظرات و حتي عملكرد نراقي را بايد به بوته نقد كشاند و مورد بررسي دقيق قرار داد. متن حاضر گفت‌وگويي است كه چندي پيش با او صورت گرفت اما دست اجل مجال رويت انتشار مصاحبه را به او نداد. در اين گفت‌وگو او از عملكرد خود و آراي خود بار ديگر دفاع كرده است. به نظر مي‌رسد اين شيوه دفاع، منتقدان او را به بررسي دقيق‌تر مي‌كشاند.



آقاي دكتر، به نظر مي‌رسد كه شما به عنوان يكي از جامعه‌شناسان مشهور ايراني به مباحث جامعه‌شناسي كمتر از دريچه آكادميك نگريسته‌ايد و بيشتر مطالعات جامعه‌شناسانه شما خصلتي عمل‌گرايانه داشته و مبتني بر مطالعات ميداني بوده است. يعني از كتاب سير تكويني علوم اجتماعي در ايران كه بگذريم بقيه كتاب‌هاي شما بيش از آنكه مبتني بر آرا و افكار مسلط جامعه‌شناسان مهم غربي باشد، بيشتر منبعث از نگاه شخصي خودتان به مسائل به اضافه برخي مطالعات ميداني يا برآمده از آمارهايي بوده كه ديگران درباره جوامع شرقي و غربي تهيه مي‌كردند (مثل كتاب معروف غربت غرب) . آيا فكر مي‌كنيد كه با اين روشي كه داشتيد قادر به اين بوده‌ايد كه به مسائل، همه‌جانبه نگاه كنيد؟

ببينيد، همان‌گونه كه اشاره كرديد، اكثر كتاب‌هايي كه نوشتم براساس دريافت‌هاي شخصي‌اي بود كه از جامعه خودمان داشتم چون من از ابتدا به هيچ‌وجه به دنبال تقليد نبودم و سعي مي‌كردم كه به يك استقلال فكري در تبيين مسائل دست پيدا كنم. توجه داشته باشيد كه جامعه‌شناسي يك علم ظريف و در عين حال پيچيده يي نيست. جامعه‌شناسي درك ويژه‌يي از مسائل را مي‌خواهد و استعداد خاصي را مي‌طلبد يعني رسيدن به اين درجه كه فرد بتواند به دريافت ويژه و متمايزي از امور دست پيدا كند و در نهايت قادر به اين باشد كه اين دريافت كلي خود را به امور مختلف تعميم دهد.من در اين زمينه، بيش از همه مرهون تربيت پدرم حسن نراقي هستم. من به خاطر دارم كه از همان 12-13 سالگي، او فرزندانش (از جمله خودم) را در ساعات مشخصي زير كرسي مي‌نشاند و مسائل گوناگون دنياي واقعي را بر ايمان به خوبي تبيين مي‌كرد. ضمن اينكه تعصب خاصي روي فرهنگ ويژه‌يي هم نداشت و با وجود دارا بودن تحصيلات حوزوي، بسيار هم به فرهنگ غرب به ويژه فرهنگ فرانسوي علاقه‌مند بوده و تا آنجايي كه امكان داشت ما را با زواياي مختلف اين فرهنگ‌ها آشنا مي‌كرد. به‌اين‌ترتيب من از ابتدا آزاد انديش بار آمدم و با دنياي واقعي نه اينكه فقط با دنياي تقلبي كلاس و مدرسه و دانشكده و ... آشنا شدم.

يعني اكنون هم بر اين اعتقاد هستيد كه دانشگاه‌ها و مراكز علمي و تحقيقاتي اموري فرعي و دور از واقعيات هستند؟

ببينيد من بارها بر اين نكته تاكيدكرده‌ام كه شناخت زواياي گوناگون فرهنگ غرب و استفاده از روش‌ها و متدهاي غربي براي تبيين مسائل گوناگون اموري لازم‌اند ولي الزاما كافي نيستند. يعني براي اينكه ما بتوانيم ذهن‌مان را از آن فضاي انتزاعي صرف خارج كنيم و به ديدي واقع‌گرايانه نسبت به امور برسيم، احتياج به اين داريم كه در درجه نخست از دل واقعيت‌ها، به مسائل نظري برسيم نه اينكه دنياي واقعيات را از درون نظريه‌هاي مختلفي كه در كتاب‌ها آمده است، تبيين كنيم.

در راستاي همين ديدگاه بود كه من هنگامي كه موسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي را بنيان‌گذاري كردم از همان ابتدا دو هدف را تعقيب مي‌كردم يكي اينكه دانشجويان را وادار به رفتن به محله‌ها و نقاط مختلف شهر و به مناطق روستايي و عشايري مي‌كردم تا بتوانند در ميان مردمان مختلف زندگي كنند و روش‌هاي مطالعه را درباره آنها به كار برند و ديگر آنكه از روش‌هايي كه ديگر كشورهاي جهان در اين امور به كار برده‌اند، با آوردن كارشناسان خارجي استفاده كنند تا به قول ژاپني‌ها كه مي‌گفتند ما عوض اينكه ژاپن را غربي كنيم، سعي مي‌كنيم غرب را به ژاپن بياوريم. يعني عقيده من بر اين اساس استوار بود كه ما به عوض اينكه از ابتدا مجذوب يا مرعوب روش‌ها و ايده‌هاي نظري جامعه‌شناسان غربي بشويم، بايد ابتدا آنها را در مملكت خودمان بيازماييم تا ببينيم نتيجه‌اش چه مي‌شود و هنگامي كه ملاحظه كرديم كه اين روش‌ها كافي نيست آن وقت بينش خودمان را در آن وارد كنيم.

البته درباره شما اولويت با روش‌هاي مطالعات ميداني و گونه‌يي بومي‌گرايي بوده است؟

كار مهم من در جامعه‌شناسي ايران اين بوده كه آن شيوه متداول و متعارف حاكم بر آموزش دانشگاهي تا آن زمان را زير سوال ببرم. آن شيوه‌يي كه اهميت كار علمي را تنها بر آموختن مطالب مبتني بر محفوظات مي‌دانست، شيوه‌يي كه فقط بر حافظه دانشجو تكيه مي‌كرد، در اين روش مسلم بود كه دانشجو از ابتدا متفكر بار نمي‌آمد و قوه آناليز و تحليلگري در او كشته مي‌شد. بنابراين وقتي من در كتاب‌ها مانند «آنچه خود داشت» بر تركيب دانش غرب و بينش شرقي تكيه مي‌كردم؛ منظورم تركيب روش‌هاي غربي با ذهنيت خاص خودمان بود كه ما را از انفعال صرف خارج كند و باعث شود كه به خودباوري در تحليل امور برسيم.

البته رويكرد كلي شما و روشي كه براي مطالعه مستقيم مسائل گوناگون مناطق مختلف كشور با همكاران جوان‌تان در موسسه داشتيد، فكر مي‌كنم كه روش مطالعات ميداني هنوز قابل دفاع باشد. متاسفانه اين شيوه به صورت سيستماتيك و منسجم تداوم پيدا نكرد، پس نفس توجهي كه به گردآوري اطلاعات مفيد و متنوع از مسائل مختلف جامعه ايران (اعم از مطالعات شهري، تحقيقات عشايري، جمعيت‌شناسي، روانشناسي اجتماعي و...) داشته‌ايد در جاي خود بسيار قابل تقدير است، مشكل اما فكر مي‌كنم در بسياري از داوري‌ها و نتيجه‌گيري‌هايي است كه از آن مواد خام صورت داديد و محتواي بسيار غرب‌ستيزانه شماست (به ويژه در غربت غرب و آزادي، حق، عدالت) كه متعاقب آن هر اندازه كه از شرق و جامعه شرقي ستايش مي‌كرديد، گويي هيچ نكته مثبتي را در جامعه غرب جست‌وجو نمي‌كرديد و آن را سراسر خشونت‌بار و رو به زوال مي‌دانستيد كه البته در سال‌هاي پس از انقلاب اين نگاه شما تا اندازه زيادي تعديل شد و به يك تعادل در اين زمينه دست يافتيد. فكر نمي‌كنيد كه همين نگاه شيفته‌وار به سنت و جوامع شرقي باعث شد كه نتوانيد به پديده ايدئولوژيك شدن سنت و انقلاب اسلامي پي ببريد؟

من مطابق با شرايط آن زمان سخن مي‌گفتم. من كه به صورت ذاتي از تفاوت‌هاي جوامع شرقي و غربي سخن نگفتم، بلكه آنچه را كه مي‌ديدم بازگو مي‌كردم. من انساني بودم كه مي‌خواستم نخبگان جامعه و بسياري از مردم عادي را متوجه مخاطرات احتمالي كه گريبانگير جامعه شده بود، بكنم. آن زمان يكي از مسائلي كه گريبانگير جامعه بود، موج غرب‌گرايي افراطي و ريتم غربي شدن سريعي بود كه در همه ابعاد در جامعه نفوذ و رسوخ مي‌كرد و تمام تلاش‌ها و ديدگاه‌هاي من بر اين زمينه، استوار بود كه چشم‌بسته و كوركورانه از هر چه كه غربي است پيروي نكنيم و يك تعادلي در عملكردهايمان داشته باشيم. تمام حرف من اين بود كه سعي كنيم درباره امور غربي و شرقي دست به گزينش بزنيم. آنچه را خوب و مفيد است از آن استفاده كنيم و آنچه نامناسب است به دور افكنيم و مرعوب‌وار با غربي‌ها و پديده‌هاي غربي برخورد نكنيم. فراموش نكنيد ما با جامعه‌يي طرف بوديم كه به ويژه در ميان اهالي قدرت، اين امر مرسوم شده بود كه بسياري از خانم‌هاي وزراي وقت وقتي به يك ‌ميهماني درباري يا اشرافي دعوت مي‌شدند، صبح با هواپيماهاي اختصاصي به پاريس مي‌رفتند و آخرين مدل‌هاي لباس‌ها را تهيه كرده و دوباره به كشور برمي‌گشتند. در ميان مردم عادي هم كم‌كم اين عادت‌هاي تقليدوار از غرب، پا مي‌گرفت. در چنين شرايطي آدم‌هايي مثل من كه به گونه‌يي ديگر مي‌انديشيدند، واقعا تنها بودند و من در واقع داشتم يك تنه با اين رويكردها و عادات مبارزه مي‌كردم. حالا شما از مني كه در اين ميان تنها بودم، توقع داريد كه همه مسائل را جزء به جزء پيش‌بيني مي‌كردم. تازه فراموش نكنيد كه برخلاف عده زيادي كه وقوع انقلاب اسلامي ايران را در واكنش سنت‌گرايان و مذهبي‌ها به سياست‌هاي تجددطلبانه شاه جست‌وجو مي‌كنند و در واقع بيشتر تقصيرها را بر گردن جامعه آن زمان مي‌گذارند، بنده بارها هم اعلام كرده‌ام كه معتقدم عامل اصلي به وجود آمدن اين پديده را سياست‌هاي افراطي شاه در مدرنيزاسيون و غربي كردن جامعه مي‌دانم البته به اضافه پاس نداشتن آزادي‌هاي اجتماعي و سياسي از جانب او كه خود بحث ديگري را مي‌طلبد.

اما اينكه مي‌فرماييد شما در نقد غرب‌گرايي و سياست‌هاي آن زمان تنها بوديد، جاي بحث جدي دارد، اساسا يكي از گفتمان‌هاي مسلط آن زمان به ويژه اواخر دهه 40 تا قبل از انقلاب اسلامي 57 گفتمان بازگشت به خويش و نقادي غرب‌گرايي يا به عبارتي رويكردهاي غرب‌ستيزانه بوده كه فكر مي‌كنم اين امر در ميان آل‌احمد و شما غليظ‌تر بوده است؟

نه، فراموش نكنيد آل‌احمد به هيچ‌وجه مانند من به تبيين مسائل و مشكلات جوامع غربي نپرداخته است. او فرد با احساس و دردمندي بود كه به مذمت غرب‌زدگي پرداخت بدون آنكه شناخت درست و كافي نسبت به اجزاي مختلف جامعه غربي داشته باشد. پس كار من را با او يكسان فرض نكنيد. چون من سال‌ها در غرب بودم و به ويژه حدود 5 سال به خاطر تصدي‌ام در يونسكو (به عنوان رييس جوانان آن سازمان) با جوانان آن ديار به خوبي محشور بودم و انتقادهاي آن را از بسياري اصول و زواياي زندگي غربي ديده بودم و به اين سبب بود كه متوجه اين مطلب شدم كه افراط در غرب‌گرايي مي‌تواند به چه مسائلي منجر شود. مثلا مي‌دانيد كه من مدتي پس از وقوع انقلاب جوانان فرانسوي (يعني جنبش مه ‌1968) در پاريس بودم در دانشگاه مدرن وَنسِل واحد آموزش و پرورش در جهان سوم را درس مي‌دادم. من با كوله‌باري از شناخت عيني و ذهني از غرب به نقد ماشين‌زدگي و ابزاري شدن بشر در غرب و مسائل ديگر مرتبط با آنجا پرداختم نه مثل آل‌احمد كه بدون شناخت كافي نقدهايي را از غرب مطرح كرد كه گرچه در كليتش قابل دفاع بود؛ ولي نمي‌شود از بسياري از اجزاي آن دفاع كرد و با اين كار بهانه خوبي به دست بسياري از روشنفكران داد كه او را متهم كنند كه غرب را نشناخته است.

خب، خيلي از مسائلي كه پيرامون آسيب‌هاي اجتماعي و نقادي از فرهنگ غربي مطرح مي‌كرديد و امروز، هم به گونه‌يي ديگر از آن سخن مي‌گوييد. مختص به آن جوامع است و الزاما ارتباط مستقيمي با مسائل ما نداشت. فكر نمي‌كنيد شما زماني كه اين‌گونه نقدها را مطرح مي‌كرديد، عملا توجهي به تفاوت شرايط زماني و مكاني ما و غرب نداشتيد و به صورت زودهنگام مسائلي را در ايران مطرح مي‌كرديد كه آن مسائل هنوز گريبانگير ما نشده بود؟

چطور چنين حرفي را مي‌زنيد؟ مگر مثلا آن اعتيادي كه در جوامع غربي به ويژه جوانان آن ديار را گرفتار خود كرده، در جامعه ما هم ديده نشد؟ الان هم كه ملاحظه مي‌كنيد كه اعتياد در ايران هست و شما اگر كتاب غربت غرب من را بخوانيد متوجه مي‌شويد كه چگونه به صورت تفصيلي به اين قضيه پرداخته‌ام و هدفم هم از بازگو كردن آن در ايران اين بود كه هوشيار باشيم كه اين قضيه به آن شكل گريبان ما را نگيرد كه ديديم متاسفانه اين‌گونه شد. تمام آن مطالعات ثمره سال‌ها تحقيقات من در اين زمينه در خلال ماموريتم در سازمان يونسكو بود كه طي آن با سازمان جهاني بهداشت هم مذاكرات مفصلي داشتيم.

اصولا مساله اعتياد در جوامع غربي با جوامعي مثل ما از زمين تا آسمان متفاوت است. چرا كه اين مساله در غرب ثمره روند صنعتي شدن مفرط آن جوامع و بحران معناي ناشي از آن و تفرد و تنهايي منبعث از مدرنيته است، در حالي كه درباره جامعه‌يي چون ما بيش از همه مرهون پارادوكس‌هاي ناشي از مدرنيزاسيون ظاهري با سنت‌گرايي تاريخي ما و قرار گرفتن در مرحله برزخي و گذار مابين سنت و مدرنيته و عوارض ناشي از آنها بوده است.

آنقدر هم كه فكر مي‌كنيد مسائل آنها از مسائل ما كاملا منفك و جدا نبوده است. ما هم با آن سياست مدرنيزاسيون افراطي و بي‌ريشه محمدرضا شاهي داشتيم در همان مسيري قدم برمي‌داشتيم كه غربيان قدم گذاشته بودند. بعدش هم اين تقليدهاي كوركورانه و بي‌فكر در تمام ابعاد زندگي ما نفوذ كرده بود. بگذاريد مثال ديگري بزنم. من از همان زماني كه براي نخستين‌بار پس از سفر به غرب در يك تابستان به ايران بازگشته بودم متوجه يك اشكال ديگر در زمينه معماري نوين ايران شده بودم. در آن زمان هنوز كولر در ميان ايرانيان متداول نشده بود و در فصل‌هاي گرم تابستان ملاحظه‌ مي‌كردم كه در اكثر خانه‌ها (كه به سبك معماري مدرن طراحي شده بودند) سالن‌هاي پذيرايي (چون آفتاب‌رو و گرم بودند) اكثرا بلااستفاده مي‌ماند و مردم براي خنك شدن به راهروهاي خود مي‌رفتند و حتي براي پذيرايي از ‌ميهمان از اين سالن استفاده مي‌كردند و من از آن زمان به اين فكر مي‌كردم كه چطور معماران جديد نمي‌‌توانند نقطه مطلوبي را به لحاظ حرارتي در اتاق‌هاي نشيمن ايجاد كنند تا مجبور نشوند به اجبار، تابستان‌ها را در راهروها بگذرانند. مساله اين بود كه اين نوع معماري كه معماران آنها را طراحي مي‌كردند، برآمده از معماري جوامع سردسير ‌غربي بود كه مطابق آن براي گرم‌تر شدن اتاق‌هاي پذيرايي را به سمت نور خورشيد مي‌ساختند تا زودتر گرم شود و اتاق‌هاي ديگر سردتر مي‌شد اما در اينجا كه نور به اندازه كافي بود، اين نوع طراحي جوابگوي ما نبود. در صورتي كه در معماري سنتي مابين نور و اتاق نشيمن، فاصله‌يي را ايجاد كرده بودند كه نور چندان آزاردهنده نباشد و شما هنوز بقاياي اين نوع معماري را در مناطق كويري و گرمسيري ايران چون يزد و كرمان ملاحظه‌ مي‌كنيد. از اين مساله هم كه بگذريم، ترديدي نيست كه غرقه شدن افراطي بيشتر غربي‌ها در زندگي مادي و ماشيني شدن روابط آنها با همديگر و عدم توجه به محتويات و لطايف و ظرايف زندگي آثار زيانباري بر اجتماع آنها نهاده است كه متاسفانه بسياري از ما شرقيان هم اين‌گونه رفتار را مورد الگو قرار داديم و كم‌كم داريم ضمن از دست دادن بسياري از آن صفات و خصوصيات نيكوي خويش، به صورت افراطي‌تر به اين‌گونه رفتارها خو مي‌كنيم كه در اين صورت اوضاع ما از آنها بدتر هم خواهد شد.

آقاي دكتر، تاكنون هرچه از شما شنيده‌ايم بيشتر تمركزتان بر آسيب‌هاي جدي موجود بر فرهنگ غرب بوده و در برابر آن از فرهنگ كلاسيك والاي شرقي سخن به ميان آورده‌ايد و در ديدگاه جنابعالي، ما شرقيان (و از جمله ايرانيان) تنها زماني مقصر بوده‌ايم كه از فرهنگ عقب‌مانده آنان تقليد كرده‌ايم. آيا غربيان واقعا امور مثبتي ندارند تا ما از آنها در آن زمينه تقليد كنيم؟

آن‌گونه كه شما پيرامون ديدگاه‌هاي من سخن گفتيد، يك نفر نداند فكر مي‌كند كه من واقعا يك فرد بي‌منطق غرب‌ستيزم كه بدون ادله كافي فقط به انتقاد يك‌سويه از غرب مي‌پردازم. خير، فراموش نكنيد كه من نخستين فردي در ايران بودم كه بر پايه جديدترين متدها و روش‌هاي غربي منتها در حد و اندازه فهم و درك ايراني موسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي در ايران را داير كردم و برجسته‌ترين استادهاي غربي را هم براي آموزش محصلين از غرب به ايران دعوت كردم كساني چون «پل ويه» كه جامعه‌شناسي شهري را تحقق مي‌كرد و «بسينيه» كه مسووليت تحقيقات مردم‌شناسي را در موسسه برعهده داشتند. از اين نكته كه بگذريم، بايد بگويم كه اصولا غربي‌ها از دوران رنسانس به بعد با گسترش هرچه بيشتر نگاه زميني‌شان (به جاي رويكرد لاهوتي) و به ويژه پس از پيشرفت‌هاي عظيم تكنولوژي‌شان رويكردهايشان خيلي بيشتر خصلت واقع‌بينانه به خود گرفت و باعث شد كه خيلي دقيق و جزيي‌نگرانه در امور مختلف با قضايا برخورد كنند. آنها حتي در امور مالي خود هم بسيار دقيق‌اند و حساب آن را دارند. به همين دليل به نسبت شرقي‌ها خيلي كمتر خرج مي‌كنند و هر كس در غرب حساب امور مالي‌اش را به تنهايي دارد و اين‌گونه نيست كه براي ديگران خيلي مايه بگذارند و اصولا اين روحيه گذشت، فداكاري و به اصطلاح لوطي‌گري و بزرگ‌منشي خيلي كمتر در غربيان به چشم مي‌خورد. ولي در عين حال غربي‌ها خيلي بيشتر از شرقي‌ها رعايت حقوق افراد را مي‌كنند. يعني در عين اينكه، گذشت و فداكاري در كارشان نيست ولي همان‌طور كه حقوق خود را در امور مختلف مطالبه‌ مي‌كنند، حقوق ديگران را هم محترم مي‌شمارند و به همين دليل هم هست كه آنقدر از حقوق بشر در آنجا صحبت مي‌شود. مساله وقت‌شناسي و تعهد نسبت به قول و قرار هم در ميان غربيان امري متداول است. امري كه متاسفانه در ميان ما ايرانيان چندان با ارزش نيست. همچنين از لحاظ مدارا هم‌ غربيان مقام شامخي دارند كه ثمره سال‌ها تلاش و كوشش شبانه‌روزي آنهاست كه خصوصا پس از انقلاب كبير فرانسه خيلي گسترش يافت و جاافتادن آن مرهون انديشه‌هاي بزرگاني چون ولتر است كه به عنوان پدر مدارا هم در تاريخ مغرب‌زمين معروف شده است. مساله ديگر كه ما شرقيان بايد از آنها به خوبي بياموزيم درباره نحوه داوري و قضاوت غربيان است كه آنها به مراتب خيلي بهتر و دقيق‌تر از ما درباره امور مختلف داوري و قضاوت مي‌كنند و ما ايرانيان به ويژه درباره نزديكان‌مان قادر به اين نيستيم كه فراتر از تعصب و وابستگي‌مان (و از يك زاويه مستقل و بيروني) درباره افراد سخن بگوييم. در صورتي كه غربيان به راحتي چنين كاري را انجام مي‌دهند.

به نكات خيلي خوبي در تفاوت روحيه غربيان با شرقيان اشاره اما دوست دارم درباره رويكرد اين دو نوع جوامع نسبت به زن هم سخن بگوييد، امري كه شما خودتان در اين سال‌ها كمتر از آن سخن گفتيد و در اينجا جاي آن دارد كه اصولا نگاه خودتان را پيرامون اين قضيه روشن كنيد.

بله، بايد بگويم كه در مقايسه ميان نگاه غربيان با شرقيان در اين زمينه بهترين كار اين است كه به خود واقعيت زندگي زنان در اين جوامع توجه كرد. ببينيد، زن غربي، زني است كه از قيد و بندها آزاد شده است و در بسياري از موارد از جمله مسائل حقوقي با مرد برابري پيدا كرده است و زن بودنش او را از هيچ يك از امكانات و امتيازات موجود در اجتماع محروم نمي‌كند و از ارزش انساني او نمي‌كاهد. اما زن شرقي وضعيتي متفاوت دارد، در عين حال بايد توجه داشت كه زن غربي در قبال آزادي‌هايي هم كه كسب كرده، مسووليت‌هاي بيشتري هم دارد و اتفاقا از بسياري از چيزهايي كه زن شرقي دارد محروم است. مثلا حمايت مرد را ندارد يا به صورت خيلي كمرنگي دارد و حمايت‌هايي كه از او مي‌شود بيشتر حمايت‌هاي اجتماعي است نه خانوادگي. در واقع زن غربي از نهادهاي اجتماعي براي حفظ و حراست خود بهره مي‌گيرد و البته امنيت اجتماعي براي او از طريق اين نهادها تامين مي‌شود كه بيمه كار، حق بيكاري و بازنشستگي از اين موارد هستند كه البته هم براي مرد و هم براي زن وجود دارند و اجتماع به لحاظ رعايت قوانين، هيچ فرقي ميان زن و مرد قايل نيست. به هر حال زن شرقي به دليل دارا بودن اين حمايت‌هاي خانوادگي (برخلاف زن غربي) به همسر خود بسيار وابسته و باعث مي‌شود كه تمام حساب‌هايش را روي او باز كند و در واقع مرد در اين جوامع تكيه‌گاه زن مي‌شود. حال آنكه در زنان غربي اين مساله از اهميت كمتري برخوردار است و زنان غربي براي احراز هويت مستقل خود تلاش مي‌كنند و متكي بر درآمد خويش هستند و در اجتماع نقش‌هاي موثر و مفيدي را ايفا مي‌كنند.

در اينجا مي‌خواهم مقداري به بحث روشنفكري در ايران بپردازيم و اينكه جنابعالي در مجموع از مشروطه تاكنون چه افرادي را به عنوان برجسته‌ترين روشنفكران ايراني مي‌شناسيد يعني كساني كه در تلفيق سنت و مدرنيته موفق‌تر عمل كرده‌اند؟

ببينيد من همواره بر اين قضيه تاكيد داشته‌ام كه نهضت مشروطه براي من بسيار باارزش بوده است چون كه اين جنبش عظيم رجال بزرگي مانند مشيرالدوله پيرنيا، مستوفي‌الممالك، دهخدا، فروغي و... را پرورش داده كه توانسته بودند تناسب خوبي بين ايرانيت، اسلاميت و مدرنيت برقرار سازند و شما هنگامي كه كتابي مثل سير حكمت در اروپاي فروغي را مي‌خوانيد واقعا متعجب مي‌شويد كه او چگونه توانسته است كه فرهنگ و زبان غرب را با حالتي سليس و روان به فارسي برگرداند. پس به نظر من در كل روشنفكران و نخبگان مشروطه اكثرا انسان‌هاي فرهيخته و اصيلي بودند كه موجب اعتلاي آن انقلاب شدند امري كه در نهضت ملي مصدق و حتي انقلاب اسلامي ما كمتر با چنين روشنفكراني سر و كار داشتيم. در عين حال در ميان شخصيت‌هاي مذهبي موثر بر نهضت مشروطه من شخصا به سيدجمال‌الدين اسدآبادي هم به ديده احترام مي‌نگرم كه همو بود كه ابراز كرد: وحدت اسلام به همراه اخذ علوم تجربي و اينكه تجدد با اسلام منافاتي ندارد. اصولا خانواده من اعم از پدربزرگ، پدر و عمويم (ملاعلي نراقي) همگي تحت تاثير سيدجمال بودند. او در عين حال دچار اشتباه خيلي از مشروطه‌طلبان ما چون آخوندزاده و... نشد كه خواهان ترويج مفاهيمي چون آزادي در خارج از چارچوب سنت بودند و حتي در مواردي ضد مذهب عمل مي‌كردند و به اين ترتيبب به بدبيني بسياري از عامه مردم نسبت به مشروطه دامن زدند. در دوره‌هاي بعدي هم من به شخصه به روشنفكراني كه پايبند به مباني مشروطه و قانون اساسي آن بودند بسيار علاقه داشتم. اصولا يكي از ويژگي‌هاي مثبت يك روشنفكر از نگاه من اين است كه آن فرد در خط تعادل قدم برداشته باشد و زياد در زندگي زيگزاگ نداشته باشد.

درباره دكتر شايگان نظرتان چيست؟

او هم در برهه‌هايي از زندگي خويش زيگزاگ‌هايي داشت به طوري كه از شرق‌گرايي آسيا در برابر غرب ناگهان به يك نوع غرب‌گرايي افراطي رسيد كه انعكاسش را در كتاب‌هايي چون انقلاب مذهبي چيست و نگاه شكسته مي‌توانيم ملاحظه كنيم. اما امروزه با نوشتن كتاب‌هايي چون روشنايي از مغرب مي‌آيد، (يا افسون‌زدگي جديد) كم و بيش به يك تعادلي رسيده است و يك تلفيق مناسب را ميان شرق و غرب ايجاد كرده است هرچند بايد گفت امروزه براي شايگان غرب اصل است و آن عرفان و معنويت‌گرايي شرقي حالت تزييني و فرعي دارد. از ميان روشنفكران مهم ديگر در تاريخ كشورمان همچنين نبايد نام دو اديب برجسته را فراموش كرد؛ صادق هدايت و جمالزاده.

 

 

 

 

اعتماد

سر خط خبرها در رسانه های بین المللی

DER SPIEGEL - Politik
Deutschlands führende Nachrichtenseite. Alles Wichtige aus Politik, Wirtschaft, Sport, Kultur, Wissenschaft, Technik und mehr.

Serbien: Proteste in Belgrad - "Vucic ist gefährlicher als Covid"

Auch am dritten Tag in Folge sind tausende Menschen in Serbien auf die Straßen gegangen. Diesmal blieben die Demonstrationen gegen...


Hongkong: Das Ende der Freiheit (SPIEGEL-Podcast)

Mit dem neuen Sicherheitsgesetz zerstört China die Sonderstellung Hongkongs: Was das für die Menschen und die wirtschaftliche Entwicklung...


London: Mann nach geplantem Anschlag am Buckingham-Palast zu lebenslanger Haft verurteilt

Mit einem Schwert bewaffnet fuhr ein 29-Jähriger 2017 vor den britischen Königspalast. Nun muss der Mann viele Jahre hinter Gitter....


Biden will 700 Milliarden Dollar für Corona-Hilfen ausgeben

Er will US-Präsident werden - und nun sagt Joe Biden endlich einmal, was er sich vornehmen will. Zum Beispiel ein großes Aufbauprogramm...


Politik - aktuelle Nachrichten und Reportagen
Aktuelle Nachrichten, Hintergründe und Kommentare zu deutscher und internationaler Politik

Verfassungsschutz: Mitarbeiter des Bundespresseamtes soll für Ägypten spioniert haben

Der Mann steht im Verdacht, für einen ägyptischen Geheimdienst gearbeitet zu haben. Laut Verfassungsschutzbericht dauert das...


Terrorismus: Britische Polizei nimmt vier Terrorverdächtige fest

Ein Gericht hat einen ehemaligen Uber-Fahrer zu lebenslanger Haft verurteilt. Er plante Anschläge auf Touristenziele in London. Die...


EU-Wiederaufbaufonds: Angela Merkel und Mark Rutte plädieren für Hilfen gegen Reformen

Die Bundeskanzlerin und der niederländische Premier appellieren an die EU: Ein Wiederaufbaufonds könne nur mit Reformen funktionieren....


Donald Trump: Peinliche Niederlage am obersten Gericht

Donald Trump kann sich nicht dagegen wehren, dass die Staatsanwaltschaft seine Finanzunterlagen einsieht. Die konservative Mehrheit am...


Ausland - FAZ.NET
Neueste Nachrichten der internationalen Politik. News aus aller Welt über die UN und Nato, Terrorismus und zur Außenpolitik der Staaten.

Joe Biden will Amerikas Wirtschaft und Mittelschicht stärken

700 Milliarden Dollar Investitionen und Verdoppelung des Mindestlohns sind nur zwei der Versprechen, mit denen Trumps Herausforderer...


Russischer Gouverneur wegen angeblicher Mordaufträge festgenommen

Im Osten von Russland ist der Gouverneur von Chabarowsk festgenommen worden. Sergej Furgal soll Morde in Auftrag gegeben haben. Zuvor habe...


Selbst Bürgermeister hilft: New York malt „Black Lives Matter“-Schriftzug vor Trump-Tower

Mit einem riesigen Schriftzug setzt New York ein Statement gegen den amerikanischen Präsidenten. Die Stadt sende eine „wichtige Botschaft“...


Parlamentswahl in Singapur: Wo weniger als 60 Prozent eine Schlappe sind

Singapurs regierende Partei herrscht seit Jahrzehnten unangefochten. Pandemie und Rezession gefährden aber das Erfolgsmodell des...


BBC News - World
BBC News - World

Trump taxes: Supreme Court says New York prosecutors can see records

However, the court rules that this information does not have to be shared with Congress.


Xinjiang: US sanctions Chinese officials over 'abuse' of Muslims

China is accused of persecuting Uighur Muslims, including by locking them up in detention camps.


'I can recover at home': Cosmetic surgeons see rise in patients amid pandemic

More people are having surgery as they can work from home while they recover and hide behind masks.


Notre Dame: Cathedral's spire will be restored to 19th Century design

France's president puts an end to speculation that the restored spire will be modern in style.


World
The Washington Post World section provides information and analysis of breaking world news stories. In addition to our world news and video, Post World News offers discussions and blogs on major international news and economic issues.

Notre Dame to be rebuilt as it was before fire, French government says

President Emmanuel Macron did not want “to complicate the issue” with a contemporary gesture, according to an Élysée official. But the...


Covid-19 pandemic creates openings for extremism worldwide, analysts warn

Even as it overwhelms hospitals, covid-19 is also straining security forces in scores of countries, exacerbating long-standing conflicts...


In Slovenia, statue of Melania Trump set on fire and removed

The wooden tribute to the first lady went up in flames July 4.


Seoul mayor found dead amid harassment claim, police say

He went missing after one of his former secretaries accused him of sexual harrassment.


NYT > World News

Japan’s Deadly Combination: Climate Change and an Aging Society

Record-breaking rains this week in the country’s southernmost main island, which have killed 62, have shown the vulnerability of people...


South Korean Triathlete’s Suicide Exposes Team’s Culture of Abuse

After Choi Suk-hyeon’s death, her family released secret audio recordings that depict the physical and psychological abuse she appeared to...


Seoul Mayor Park Won-soon Is Found Dead

Mayor Park Won-soon, who vanished after leaving a cryptic message for his daughter, had faced a newly filed complaint from his secretary.


Trudeau Faces Ethics Questions on Family Ties to Charity Given Government Contract

Prime Minister Justin Trudeau’s brother and mother were both paid by a charity handpicked by his government to oversee hundreds of...


Le Monde diplomatique
Mensuel critique d'informations et d'analyses

Primes pour stimuler la production et sanctions contre les pratiques illégales

En U.R.S.S. aussi il arrive que des décisions économiques importantes soient prises au mois de juillet ; cependant la publication, dans la...


Les difficultés de l'économie soviétique ravivent le débat entre traditionalistes et partisans de la réforme

Depuis plusieurs mois, les dirigeants soviétiques s'interrogent sur les raisons de la stagnation économique de leur pays. Le 15 décembre...


Comment le Sahel est devenu une poudrière

Le coup d'Etat militaire qui, le 22 mars, a renversé le régime « modèle » du président malien Amadou Toumani Touré a ajouté à la confusion...


Tout commence, tout finit à Gaza

Trois générations de Palestiniens ont grandi sur cette bande de terre façonnée par l'histoire. Celle du deuil a préparé la voie à celle de...



D'après une experte de l'ONU, le monde est entré dans une nouvelle ère des drones

La rapporteuse de l'ONU sur les exécutions extrajudiciaires, Agnès Callamard, dénonce le dangereux précédent créé par la mort du puissant...


Syrie: Moscou échoue à l'ONU à faire réduire l'aide humanitaire transfrontalière

Deuxième manche du bras de fer au Conseil de sécurité ce mercredi soir 8 juillet soir sur la reconduction des points de passage...


Israël: les partis de la coalition se déchirent à la Knesset

En Israël, les partis de la coalition se sont une nouvelle fois déchirés ce mercredi. Le Likoud de Benyamin Netanyahu a décidé de soutenir...


Le Liban touché par la plus grave crise économique et financière depuis la fin de la guerre civile

L'atmosphère est chaque jour un peu plus pesante au Liban, à mesure que le pays s'enfonce dans sa plus grave crise économique et...



Supreme Court rules NY prosecutors can obtain Trump tax returns

The US Supreme Court ruled on Thursday that a New York prosecutor investigating President Donald Trump and the Trump Organization in...


Bolivia's interim president Anez tests positive for Covid-19

Bolivia's President Jeanine Anez said on Thursday that she has tested positive for the novel coronavirus.


UK declines participating in EU Covid-19 vaccine scheme over concerns of delays

The British government has decided not to join a European Union coronavirus vaccine scheme because of concerns there could be costly...


Facing ridicule, France changes title for its ‘minister for attractiveness’

After provoking mockery on social media with its new “minister for foreign trade and attractiveness”, the French government on Tuesday...


سر خط خبرها در رسانه های فارسی زبان

BBC ‮فارسی - صفحه اول
BBC ‮فارسی - صفحه اول

دیوان عالی آمریکا: دادستانی می‌تواند برگه‌های مالیاتی رئیس جمهور را ببیند

دیوان عالی آمریکا در حکمی که روز پنجشنبه صادر کرد گفت که دادستانی نیویورک می تواند رکوردهای مالی از جمله برگه های مالیاتی دونالد ترامپ...


آمریکا مقام بلندپایه چینی را به اتهام سرکوب اویغورها تحریم کرد

آمریکا تحریم هایی را علیه گروهی از سیاستمداران چینی از جمله یک عضو پولیتبورو حزب کمونیست که می گوید مسئول نقض حقوق اساسی اقلیت مسلمان در...


مرگ و میر روزانه کرونا در ایران رکورد شکست

بنابر تازه‌ترین آمار وزارت بهداشت ایران، ظرف ۲۴ ساعت گذشته ۲۲۱ نفر در اثر ابتلا به کرونا جان باختند. از زمان شیوع این ویروس در ایران، این...


ارائه گزارش 'قتل خودسرانه' قاسم سلیمانی و استفاده از پهپادها به شورای حقوق بشر سازمان ملل

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در زمینه قتل‌های خودسرانه گزارشش را به شورای حقوق بشر این سازمان ارائه کرد و در آن، ترور قاسم سلیمانی را خلاف...


KayhanLondon کیهان لندن

ادامه جولان آزادانه کشتی‌های ترال چینی در آب‌های جنوبی ایران؛ تکه‌ای از پازل قرارداد ۲۵ ساله؟

همزمان با ابراز نگرانی‌های شدید ایرانیان درباره قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین، گزارش‌ها از ادامه جولان کشتی‌های ترال چین در خلیج فارس خبر...


سفارت جمهوری اسلامی در اوکراین: در مورد هواپیمای اوکراینی موضوعی برای پنهان کردن وجود ندارد!

سفارت جمهوری اسلامی ایران در کی‌اف در اطلاعیه‌ای که پنجشنبه ۱۹ تیرماه صادر شد با رد هرگونه پنهانکاری در مورد سرنگونی پرواز PS752 اعلام...


دفاع تمام‌قد مقامات نظام از «ایران‌فروشی» و قرارداد ۲۵ساله با چین

موج گسترده انتقادها و پرسش‌ها نسبت به قرارداد ۲۵ ساله جمهوری اسلامی با چین همچنان ادامه دارد و جزییاتی که به تازگی در وبسایت «اویل پرایس»...


«آسیا تایمز»: ترامپ یا بایدن هرکدام پیروز شوند آمریکا به آسانی به برجام برنمی‌گردد

در ایران گروهی از تحلیلگران و مقامات حکومتی امیدوارند‌ با شکست دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا (نوامبر ۲۰۲۰) جو بایدن و...


ویدئو روز

با فشار دادن دگمه شما می توانید ویدئو انتخابی را در یوتیوب ببینید و به این سایت اجازه ی ضبط اطلاعات ارتباطی خود را می دهید
شرایط دیدن ویدئو را می پذیرم

دریافت روزنامه ها

sabz yaani vatan
روزنامه ها را دانلود کنید

 ادامه

یاری دهنده و پشتیبان این رسانه در راه اهدافش باشید

البرز نیوز  رسانه ای مستقل و آزاد است که در تقويت و گسترش آزادی و دموکراسی از طريق انتشار آزادانه اطلاعات و اخبار دقيق و بی‌طرفانه تلاش می کند.

این وب‌سايت اخبار و گزارشهای دقيق و عينی و بیطرفانه را با هدف گردش آزاد اطلاعات در چارچوب اصول روزنامهنگاری حرفهای را به شما ارائه میکند.

این رسانه در تلاش است تا در حساسترین لحظات تاریخی میهنمان صدای ایرانیان بوده و آن را انعکاس دهد به امید آنکه روزی جامعه ی ایرانی خود تعیین کننده ی سرنوشتش باشد.

این رسانه در ادامه ی فعالیت های "سبز یعنی وطن" با امکانات شخصی بوجود آمده و برای تداوم خود نیازمند به همکاری های معنوی و مادی شماست تا اهدافش را به پیش ببرد لذا در فعالیت این رسانه و ادامه ی حیات آن از کمکهای خود کوتاهی نکنید و با پشتیبانی خود به ادامه ی فعالیتش ما را یاری دهید. 

مشخصات حساب بانکی البرز نیوز 

با سپاس و احترام، البرز نیوز

وبلاگ سبز یعنی وطن

weblog

 مطالب گذشته را دنبال کنید

ادامه

تماس با البرزنیوز

payam

لطفن برای فرستادن پیام، پیشنهاد و نظر خود برای البرز نیوز از این بخش استفاده نمایید.
×

با ادامۀ گردش در این تارنما، شما بهره گرفتن از کوکی‌ها و یا فناوری‌های مشابه را می‌پذیرید.  بکارگرفتن کوکی‌ها برای ارزیابی شمار کاربران، ارائۀ کاربردها و آگاهی‌های تازه به آنان و نیز تبلیغات تجاری اهمیت دارد.